Hoe werkt het Trakehner Stamboek?

De INs  & OUTs van het Trakehner Stamboek

Het gebeurt heel vaak dat via deze TCN website vragen over het hoe en wat van het stamboek binnen komen. Voor veel nieuwe eigenaren van een Trakehner is de administratieve kant van hun nieuwe bezit toch vaak een raadsel. Al die afkortingen en al die termen… elite hengst, staatspremie merrie, GP programma, familie van … Wellicht zijn er toch ook nog onbekendheden voor de oude doorgewinterde rotten in het fokkersvak, vandaar een inventarisatie van alle termen, afkortingen en regels.
In dit artikel zullen we zoveel mogelijk de diverse termen proberen te verduidelijken.

Je koopt een Trakehner, bijvoorbeeld een  veulen en dan?
De verkoper dient het paard volgens de wet af te leveren met een halster en touw en met de bijbehorende papieren. Voor een Trakehner horen dat te zijn:een roze- kleurig EU paarden paspoort en een eigendomsbewijs, de ‘Eigentumsurkunde’. Het maakt hier niet uit of het een hengst of een merrieveulen betreft. Wat staat er precies op dat eigendomsbewijs?

Bovenaan links de naam van het paard (dikwijls –nog- niet ingevuld). Dan het geslacht: merrie (Stute) of hengst (Hengst), het ras: Trakehnen, het lidmaatschapsnummer plus de  naam en adres van de fokker.
Rechtsboven staat het ‘Lebensnummer’, het nummer waaronder het paard geregistreerd staat. Voorbeeld: DE 409 09/02448/00. DE staat voor Duitsland en de 09 van wat lange nummer voor Trakehner, de twee eindcijfers voor het geboortejaar, in dit geval 2000. Dan volgt de  kleur: b.v. Rappe (= zwart), De Geburtsdatum, de geboortedatum, het ‘Zuchtbrand’ (logo van het stamboek), het nummer dat onder het brandmerk werd ingebrand  (toen dat nog mocht) en het  microchipnummer als dat aangebracht is.
Dan volgt de afstamming van eerst de vader met twee achterliggende generaties en daaronder dat van  de moeder. Er staat altijd het levensnummer van iedere vermelde voorouder, zodat het betreffende paard terug te vinden is in de diverse fokkerijboeken. Op naam alleen zou dat te veel verwarring geven. Dikwijls wordt een naam meerdere malen gebruikt. Denk maar aan de hoeveel Jannen en Pieten die wij kennen.
Bij de namen van de ouders staan dikwijls afkortingen. Zo staat E. H. Voor Elite hengst, E.St. voor Elite Stute, Pr.St. voor Premien Stute (Verbands premie merrie), en St.Pr.St voor Staatspremie merrie.
Over het verkrijgen van deze titels verderop meer. De losse letters onder of achter de naam staan voor de kleur van het paard, b.v. F = Fuchs (vos),R = Rappe (zwart). De eigendomsoorkonde moet altijd meegeleverd worden bij verkoop en het is aan de nieuwe eigenaar om dit bewijs naar het stamboek op te sturen ter registratie samen met het paspoort.

Sinds een aantal jaren krijgt ieder veulen een Europees paspoort. Voor die tijd ontving de eigenaar van een geregistreerde veulen na een ‘Brenntermin’ of te wel een Beurteilungstermin’ zoals op onze TCN stamboekdag wanneer alle veulens officieel bekeken en beoordeeld  worden door de jury van het Rheinland alleen een afstammingsbewijs.
Het paspoort is internationaal geldig. Het is dus niet zo dat je, als je in Nederland woont en in Duitsland een Trakehner koopt, het paspoort om  hoeft te zetten naar een Nederlandse versie. Op de voorkant staat weer door wie het paspoort werd uitgegeven. In ons geval is dat het Trakehner Verband in Neumünster, Duitsland. Rechtsboven staat de naam van het paard en weer dat registratienummer. Ook hoort daar een kopie van het chipnummer geplakt te zijn. Het is in Nederland verplicht je paard gechipt te hebben als je het vervoeren wilt. Dat is dus in principe altijd. Er zijn wat uitzonderingen op deze regel, maar die vallen buiten dit kader. Zie het artikel over vervoer.
Op bladzij 2 van het paspoort staat weer dat levens nummer, de naam van het paard, het geslacht, de kleur, de laatste dekdatum van de moeder en het deklijstnummer (decklisten) waar dat mee overeen komt. Verder  de geboortedatum,het lidmaatschaps/registratienummer van  de fokker en diens adres. Dan het ‘Geburtsort’ daar waar het paard geboren is. Het ‘Zuchtbezirk’ dus, het fokgewest. Voor in Nederland geboren veulens staat hier  het Rheinland. Dat ligt weliswaar in Duitsland, maar wij Nederlandse fokkers vallen onder dit fokgewest, vandaar deze Duitse registratie.
In oudere paspoorten staat dan op bladzijde 3: ‘Aktive Kennzeichnung am’: en daarachter een datum. En rechts daarvan het ‘Bezirk/Ort’ dat is de plaats waar dat geschiedde, bij voorbeeld Wenum Wiesel. Daaronder  weer het Zuchtbrand, het microchipnummer en dan het kopje ‘Abzeichen bei Fuss der Mutter’. Hieronder staan alle aftekeningen die op de dag dat het veulen bekeken werd door de beoordelingscommissie van het Rheinland werden genoteerd. Dat moet altijd als het veulen nog gezoogd wordt door de moeder. Dat is immers het bewijs dat het haar kind is. Als een veulen al gespeend is, of als de moeder is overleden moet volgens de stamboekwet een DNA  of bloedproef de afstamming zeker stellen.
In de nieuwere paspoorten zit een wit gedeelte waarin de aftekeningen in een tekening van een paard worden aangebracht.

Verder is er in het paspoort plaats voor sportaantekeningen, eigenaarwisselingen, en veterinaire gegevens als de entingen. Wanneer een merrie officieel is opgenomen in het stamboek als driejarige of ouder, wordt dit ook officieel in het paspoort genoteerd. Dit gebeurt door de administratie van het stamboek in Neumünster. Het verschuldigde bedrag voor de opname/beoordeling van je veulen of merrie is dan ook bedoelt om deze kosten te dekken. Uiteindelijk is een stamboek voornamelijk niet meer en niet minder dan de burgerlijke stand van een paardenras.
Het paspoort dien je altijd bij te hebben als je met  het  paard onderweg bent. Het hoort onlosmakelijk bij  dat paard, wordt eenmaal versterkt en dient met het paard mee verkocht te worden. Als het paard overleden is, dient het ook weer bij het stamboek te worden ingeleverd. Als men het terug wil hebben, dan kan dat meestal; het wordt dan ongeldig gemaakt en kan als aandenken bewaard worden door de eigenaar.
Door de veel betere registratie en zeker sinds  de invoering van de microchip is de volgende anekdote min of meer geschiedenis geworden: een  paarden-handelaar trekt een la open om  de kersverse nieuwe bezitter van een zojuist bij hem gekocht paard van papieren te voorzien. Hij  vraagt, terwijl hij een stapel afstammingsbewijzen uit die la pakt: ’Welke wil je?” Echt gebeurt,  zelf meegemaakt…
Een veulen moet dus in zijn jeugd, als hij nog bij zijn moeder loopt, gezien worden door de beoordelingscommissie van het fokgewest waar het geboren is. Daarom organiseert het TCN altijd de stamboekdag in juli. Dan komt de commissie en kan het veulen gezien worden. Het gezien worden door die jury is eigenlijk de officiële vaststelling van het feit dat de dekking inderdaad heeft plaatsgevonden en tot de geboorte van een veulen heeft geleid .

De fokker moet lid zijn  van het stamboek, er moet een dekbon zijn uitgeschreven voor de merrie door de eigenaar van de hengst en die moet weer zijn administratie van de opgegeven dekkingen kloppend hebben voor het stamboek. Het dekstation geeft een ingevulde dekbon, “Deckschein”aan de eigenaar van de merrie. Daarop staat de naam, registratienummer van de merrie , de naam en adres van de fokker, de naam van de het dekstation de naam + nummer van de hengst en de dekdata.
Het onderste gedeelte is nog blanco. ‘Fohlenmeldung’ staat er zo optimistisch op. Zodra het veulen geboren is, moet de eigenaar van de merrie (en dan ook  haar kind!) dit ingevuld opsturen naar het stamboek. De geboortedatum, de (waarschijnlijke) kleur, het geslacht en de  handtekening van de fokker staan erop. Merries die reeds opgenomen zijn en waarvoor ieder jaar een bijdrage wordt betaald, ontvangen ieder jaar automatisch zo’n dekbon, ingevuld door het stamboek. Mocht een merrie nog niet opgenomen zijn, dan heeft het dekstation zeker blanco dekbonnen op voorraad. Wat een fokker ook ontvangt is een zogenaamde ‘Musterungszettel’. Een formulier waarop de gegevens van het veulen staan (Levensnummer, vader en moeder etc) en waarop de beoordelingscommissie de punten die ze het veulen geven zal noteren. Dit formulier moet dan ook meegenomen worden naar de beoordelingsdag.

Waar krijgt het veulen dan  punten voor?
Allereerst voor het type. Hoe Trakeher- typisch is dit veulen. En ook hoe geslachts-typisch. Een hengst moet er mannelijk uitzien; een merrie vrouwelijk. Dan is er een cijfer voor de lichaamsbouw, een voor het fundament, en  drie cijfers voor de gangen, de stap, draf en galop. Tenslotte het eindcijfer waarin een totale indruk wordt weer gegeven en de verwachte fokwaarde wordt uitgedrukt.
Voor veulens is dit slechts een indicatie; de punten worden geregistreerd maar hebben nog geen definitieve waarde. Ze helpen de fokker keuzes te maken. Bij voorbeeld  om het veulen als hengst op te fokken of niet.
Een merrie wordt op een gegeven moment opgenomen in het stamboek, meestal op driejarige leeftijd, maar het kan ook als ze ouder is. Ze wordt dan op de zelfde onderdelen beoordeeld. Deze wordt officieel vastgelegd, is belangrijk, waardebepalend  en is definitief.
Als een merrie 53 of meer punten krijgt kont ze in aanmerking voor de titel Premien Stute. Dat is een door het Verband vergeven predikaat voor een merrie die qua exterieur en sportaanleg tot de betere merries gerekend kan worden. De premie kan vervolgens pas definitief worden toegewezen als de merrie een voldoende verrichtingsexamen heeft afgelegd of zelf succesvol was in de sport (minimaal L2 met winstpunten ).

Eerste bezichtiging Hengstmarkt 2017

Maandag 14 augustus begint de rondreis door heel Duitsland voor de commissieleden van hm16 het jury corps voor de Trakehner Hengstenkeuring. Gedurende 2 weken zullen ze op 10 plaatsen verdeeld over heel Duitsland zullen ze nieuwe jaargang jonge hengsten bekijken. Hengsten kunnen dan een doorverwijzing krijgen naar de keuring in Oktober. Tijdens deze zelfde reis worden ook de veilingpaarden, merries rijpaarden én veulens geselecteerd. We zijn zeer benieuwd hoe deze jaargang er uit gaat zien! h16veulenkampioenschap. Aan het einde van de rondreis is er een voorlopige lijst van de doorverwezen hengsten. Wie van deze jonge mannen gaat daar in Neumünster de blits maken? In de video hierboven een impressie van de reis van vorig jaar. Heeft u de al in de agenda staan? 19 t/m 22 Oktober 2017 Holstenhalle Neumünster Trakehner Hengstmarkt! hal

Trakehners zijn 'gewoon' heel bijzonder!

Vragen over Trakehners, over Trakehner Contact, over de Sport en Stamboekdag of over het stamboek in het algemeen kunt u mailen naar: info@trakehnercontact.nl

a